Son dakika haberleri Kıbrıs'ın haber sitesinde

Yasal sorunlar

KKTC de Yargı Bağımsızlığı ve Adalet Bakanlığı

Yasal sorunlar
  • 11 Mart 2019, Pazartesi 11:42
www.diyaloggazetesi.com'da yer alan habere göre

 Hazırlayanlar :  Av. Orhan Arsal   ve  Av. Şengül Göksu

Emekli Yüksek Mahkeme Başkanı Taner Erginel ile Yargı Bağımsızlığı ve Adalet Bakanlığı ile ilgili söyleşi (3)

 
Yüksek Mahkeme Başkanının odasındaki yazıda “Amacımız KKTC Mahkemelerini dünyanın en adil Mahkemelerinden biri haline getirmektir” diye yazmaktadır. 

Soru 1: Yüksek Adliye Kurulu sisteminin çok güzel bir sistem olduğunu anlatıyorsunuz. Bu sistemin kusurları yok mu? Şikayetler yapılmadı mı? 

Cevap 1: Her sistemin kusurları ortaya çıkabilir. Ancak kusurlar var temelde iyi olan bir sistemi bozmak doğru değildir. Yüksek Adliye Kurulu sisteminin de kusurları vardır veya zamanla kusurlar ortaya çıkmaya başlamıştır. Önemli olan sistemi bozmadan kusurları gidermeye çalışmaktır. 

Yüksek Adliye Kurulu sisteminin temelde iyi olup olmadığı konusunda sağlıklı bir değerlendirme yapabilmek için öncelikle Yargı Bağımsızlığını bizim kadar gerçekleştirememiş ülkelerde, yani Yürütmenin yargıçların tayin terfi ve naklinde söz sahibi olduğu ülkelerde Yargının ne durumda olduğuna bakmamız gerekir. Böyle bir araştırma yaptığımız zaman  bu ülkelerde  Yargı standardının oldukça düşük olduğunu görürüz. O zaman bizdeki sisteme yönelik şikayetleri daha tarafsız  değerlendirebiliriz.  O zaman sistemi bozmadan sorunları gidermenin yollarını ararız. 

Soru 2: Şu halde  Yüksek Adliye Kurulu sisteminin kusurlarını ele almamız ve  çözüm bulmaya çalışmamız gerekir. Bu sorunlar nelerdir?

Cevap 2 :   Sorunlardan biri kararların gizli oyla alınması nedeniyle ortaya  çıktı. 

Yüksek Adliye Kurulunun çalışma yöntemi 35/85 Sayılı Yüksek Adliye Kurulu Yasasında düzenlenmiştir. Bu yasaya göre “Yüksek Adliye Kurulunda kararlar üye tam sayısının salt çoğunluğu ve gizli oyla alınır.”  Yani Yüksek Adliye Kurulunda karar alınabilmesi için en az 7 oy gerekmektedir ve bu  oyların   gizli verilmesi gerekir. 

Kararların gizli oyla alınması kuralı eleştirilmiştir. Gizli oy nedeniyle Kurulun ilkeli karar vermekten uzaklaştığı, gerekçesiz karar verdiği, Kurul üyelerinin dış etkenlere açık hale geldiği ve kime verildiği belli olmayan oylar nedeniyle beklenmedik adaletsiz sonuçlar ortaya çıktığı iddia  edilmiştir.  Kurulda alınan bazı kararlar  bu iddiaların haklı olduğu görüntüsünü ortaya çıkarmıştır. 

Bu eleştirilere karşı yasanın  değiştirilmesini  ve  açık oyla karar  verilmesini savunanlar oldu. Daha sonra açık oyun sakıncaları üzerinde duruldu. Gizli veya açık  oy kullanılması konusunda Kurula karar verme yetkisinin tanınması görüşü öne sürüldü. Bu görüşe göre her oylamadan önce Kurulun oylamanın açık mı gizli mi olacağına karar vermesi uygun bir çözüm olabilirdi.  Kurulun bu konuda prensip kararı vermesi, bir süre bu karar doğrultusunda hareket etmesi ve sakıncaları görülünce prensibin değiştirebilmesi de düşünüldü. Böylece yasakları artırarak değil, kurulun takdir yetkisini arttırarak sorunu çözme görüşü  üzerinde duruldu. 

Oy verme yöntemi Kurul üyeleri arasında   uzun süre tartışıldı fakat her hangi bir değişiklik yapılmadı.  Buna rağmen yapılan tartışmaların yararlı olduğunu söyleyebiliriz. Tartışmalar bu sorunun alınacak önlemlerden biriyle çözülebileceğini, dolayısıyla  Yüksek Adliye Kurulu  Sistemini  bozma gereği olmadığını  göstermiştir. 

Soru 3 : 1975 Federe Devlet Anayasası ile 1985 Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Anayasasının  daha önce mevcut Adalet Bakanlığını iptal ettiğini, bunun Yargı Bağımsızlığı ilkesini en saf şekli ile uygulamak amacıyla yapıldığını, onun yerine Yüksek Adliye Kurulu Sistemi ismini verebileceğimiz bir sistem getirildiğini,  bu sistemin tüm dünyayı şaşırtan ileri bir sistem olduğunu, ancak uygulamada bazı sorunların ortaya çıktığını, sistemin önemi yeterince anlaşılamadığı için sorunları giderme yerine sistemi bozma yönünde öneriler yapıldığını, sistemi bozmadan bu sorunları  gidermeye çalışmamız gerektiğini söylüyorsunuz. Kurulda gizli oy vermenin bazı şikayetlere neden olduğunu söylüyorsunuz. Başka ne gibi şikayetler oldu?

Cevap 3 : Bir sistemi doğru değerlendirebilmek için yapılan şikayetleri dinlemeye açık olmak gerekir. Bu konuda  hoşgörülü olmak çok önemlidir. Bazı kurumlar eleştiri almak istemezler. Eleştirileri engellerler.  Bu sistemin gelişmesini engeller. Doğru olan herkesin konuşmasına fırsat vermek ve objektif  dürüst bir değerlendirme ile şikayetlerde haklılık payı olup olmadığına bakmaktır. Yüksek Adliye Kurulu Sistemine karşı yapılan şikayetleri bir bir  ele alalım ve  şikayetlerde haklılık payı olup olmadığına bakalım. 

Soru 4: Yüksek Adliye Kurulunda kararların  gizli oyla verilmesinin kurulun ilkesiz ve gerekçesiz karar verdiği görüntüsünü ortaya çıkardığını, bunun şikayetlere neden olduğunu  söylediniz. Bu şikayetlere karşı çözümler  önerildiğini ,  fakat önerilen değişiklikleri yapma  fırsatı bulunamadığını söylediniz. Başka hangi konularda şikayetler oldu?

Cevap 4 : Diğer bir şikayet  meslek icra eden avukatların  kurulda görev yapması nedeniyle oldu.

Cumhurbaşkanı, Cumhuriyet Meclisi veya Baro kurulda görev yapacak temsilcilerini genellikle meslek icra eden avukatlar arasından seçtiler. Bu avukatlar bir taraftan yargıçların atanmasında, naklinde ve terfiinde söz sahibi olmakta, daha sonra onların önünde avukatlık mesleğini icra etmekteydiler. Yargıç kendi kaderinde söz sahibi olacak avukat karşısında tarafsızlığını koruyabilir mi? 

Bir an için yargıcın tarafsızlığını koruduğunu düşünelim. Bizim hukuk sistemimizde bu tarafsızlık yeterli değildir. Önemli olan Mahkemeye gelen herkesin yargıcın tarafsız olduğunu düşünmesidir. Yargıçların tarafsız olması ve ayrıca halkın onların tarafsız olduğunu düşünmesi  sistemimizin  temelidir. 

Uyguladığımız Anglosakson hukuk sistemi tarafsızlık konusunda o kadar titiz davranmıştır ki bir yargıç  tarafsızlığını yitirmese bile bu konuda bir şüphe doğması halinde davadan çekilmesi gerektiği kuralını benimsemiştir. İngiltere’de taraflardan birinin yargıcın tarafsız olduğunu ima etmesinin bile yargıcın davadan çekilmesini gerektirdiği söylenir.

Soru 5: Bir yargıcın davayı görmemesi için tarafsızlığı konusunda şüphe uyanması yeterlidir diyorsunuz. Bu çok aşırı bir ilke değil mi? Şüphe her zaman olabilir. Bir şüphe yüzünden yargıç davayı dinlemekten vazgeçecekse davayı dinleyen yargıç kalmayacak değil mi?

Cevap 5 : Haklısınız. Ancak uydurma bir şüphe kabul edilmez. Şüphenin haklı bir gerekçesi olmalı. Sade sıradan insanların da o şüpheye katılma olasılığı olmalı. Anglosakson hukuk sisteminde yargıçlara büyük saygı duyulduğunu, gereksiz yere şüpheye düşülmediğini, dolayısıyla bu ilkenin istismar edilmediğini görüyoruz. Arzu edersiniz size bu konuda bir örnek anlatayım. 


Devam edecek

8  Bölümden oluşan  bu yazı dizisinde Yargı Bağımsızlığını çeşitli yönleri ile tartışacak,  hukuk sistemimizin daha  iyiye gitmesini sağlamak ve bozulmasını önlemek  için geçmiş deneyimlerimizi  anlatarak  yeni görüşler üretmeye çalışacağız. 

Kaynak : https://www.diyaloggazetesi.com/kibris/yasal-sorunlar-8-h68839.html
Beğendim 0 Muhteşem 0 Haha 0 İnanılmaz 0 Üzgün 0 Kızgın 0
Etiketler: Yasal Sorunlar

HABERE YORUM YAZIN

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.


yükleniyor
ANKET

Yeni İnternet Sitemizi Beğendiniz mi?

NAMAZ VAKİTLERİ
yukarı çık